Raport Janusza Onyszkiewicza przegłosowany w Parlamencie!

Raport określa relacje UE z Rosją jako kluczowo ważne dla interesów gospodarczych i politycznych UE. Podkreśla rolę, jaką Rosja może i powinna odgrywać na arenie międzynarodowej a w szczególności w naszym wspólnym sąsiedztwie przyczyniając się do gospodarczej i politycznej stabilności regionu.

Z drugiej jednak strony Raport zwraca uwagę na nieproporcjonalnie silną reakcję Rosji na wojskową interwencję Gruzji w Południowej Osetii i na niesprowokowaną, a przeprowadzoną na wielka skale akcję wojsk rosyjskich w Abchazji i podkreśla potrzebę znaczącego dialogu w sprawach bezpieczeństwa, dialogu, który musi być oparty o szacunek dla prawa międzynarodowego i terytorialnej integralności państw. Zwraca uwagę, że wydarzenia na Kaukazie i uznanie niepodległości obu enklaw - Osetii i Abchazji stawia pod znakiem zapytania gotowość i zdolność Rosji do budowania wraz z UE wspólnej przestrzeni bezpieczeństwa w Europie. Raport wzywa - przed przyjęciem ewentualnego wynegocjowanego porozumienia- do zakończenia rozmów w sprawie pełnego wypełnienia przez Rosję zobowiązań z porozumień kończących konflikt w Gruzji, w tym uzgodnienia statusu Abchazji i Płd Osetii, a także wzywa do uzyskania ze strony Rosji zdecydowanych zobowiązań do nie używania siły przeciwko swym sąsiadom.

Raport zwraca uwagę na to, że ostatnie wydarzenia związane z pogwałceniem przez Rosję integralności terytorialnej Gruzji a także z kryzysem w dostawach gazu poważnie zagroziły relacjom UE-Rosja.

Raport zawiera opinię o potrzebie zastąpienia obecnego PCA nowym, obszernym porozumieniem, w którym zawarte będą wszystkie aspekty naszej współpracy i które będzie miało prawnie wiążący charakter, winno ono także zawierać jasne procedury rozwiązywania sporów.

W Raporcie podniesiona jest sprawa bezpieczeństwa energetycznego i włączenia do negocjowanego Porozumienia podstawowych zapisów Traktatu Energetycznego a także Protokołu Tranzytowego niezależnie od tego, że traktat ten jest dziś prawnie obowiązujący także Rosję, ale który Rosja może wypowiedzieć. Raport zwraca uwagę na wielki potencjał, jaki tkwi w możliwych, wzajemnych, opartych na pełnej równoprawności obu stron, powiązaniach gospodarczych, które mogą stworzyć sytuację korzystnej wzajemnej współzależności.

Według Raportu jest rzeczą ogromnej wagi aby szczególnie w stosunkach z Rosją kraje członkowskie a także Unia Europejska jako całość mówiły jednym głosem i aby, zgodnie z zapisami traktatów unijnych, konsultowały wzajemnie z odpowiednim wyprzedzeniem czasowym wszelkie dwustronne z Rosją inicjatywy a szczególnie te, które mogą mieć reperkusje dla innych krajów UE bądź dla UE jako całości.

W Raporcie wiele uwagi poświęca się sprawie praw człowieka i wolności w Rosji. Przypomina się, że Rosja jako członek Rady Europy jest zobowiązana do przestrzegania zasad, na jakich Rada jest zbudowana i stwierdza, że ich przestrzeganie będzie istotne dla powodzenia negocjacji o współpracy UE z Rosją. Wyraża też ubolewanie, że Rosja opiera sie przed wprowadzeniem skutecznych środków, które sprawiłyby, ze tak licznie orzekane przez Europejski Trybunał Sprawiedliwości wykroczenia władz przeciw prawom człowieka nie będą miały miejsca.

Wśród zawartych w Raporcie zaleceń warto jeszcze zwrócić uwagę na podtrzymanie wsparcia UE dla członkostwa Rosji w WTO uznając za bardzo ważne wprowadzenie przez Rosję w życie zobowiązań wynikających z członkostwa jeszcze przed jego formalnym uzyskaniem a w szczególności zaniechanie wycofywania sie z tych praktyk, które już zostały wprowadzone. W tym kontekście warto wspomnieć o silnym podkreśleniu sprawy skutecznej ochrony intelektualnej, handlowej i przemysłowej własności .

Obok licznych zaleceń związanych z problemem praw człowieka, wolności mediów, niezależnością sądownictwa i kurczeniem się w Rosji przestrzeni dla swobodnej działalności organizacji pozarządowych, Raport podnosi sprawy ułatwień wizowych a także liczne odniesienia do spraw gospodarczych takich jak problemy żeglugi na Bałtyku i wzdłuż północnych wybrzeży Rosji, sprawy przelotów nad Syberią czy wzajemności jeśli chodzi o możliwości swobodnego inwestowania.

autor: Janusz Onyszkiewicz